Coaching en begeleiding
door de bomen het bos weer zien
De oorspronkelijke betekenis van coaching komt uit het Engels en betekent "iemand in een koets brengen" (etymologisch woordenboek). Dat zegt niets over of de gecoachte daar niet zelf toe in staat is. Daar waar het gaat om vragen van leven en werk gebeuren coaching en gecoacht worden op volstrekt vrijwillige basis. Gedwongen coaching ziet men terug in de sport, waarbij de spelers weinig te vertellen hebben over de keuze van de coach. Op het gebied van de persoonlijke begeleiding geschiedt dit vrijwillig.
Wanneer ga je nu naar een coach toe?
- Ik wil meer inzicht krijgen in mijn functioneren (persoonlijke effectiviteit).
- Ik wil mijzelf veranderen (gedrag, houding).
- Ik heb nieuwe inzichten nodig (inspiratie).
- Ik heb behoefte aan reflectie (weerwoord).
- Ik wil met iemand samen mijn werk bespreken (loopbaan).
Dat coachen populair is blijkt uit de vele aanbiedingen die in de dag en weekbladen staan. Doordat de huidige tijd gecompliceerder is geworden, is de noodzaak tot begeleiding groter geworden. Meer mensen komen in hun leven en werk in de problemen door de veeleisendheid van de huidige tijd.
Dat wil niet zeggen dat coaches enkel hun werk doen in het geval van problemen, want niets is minder waar. Een coach kan juist ook worden ingeschakeld om gedrag te versterken of een extra stimulans te zijn om activiteiten te ondernemen, nog zonder dat er sprake is van problemen. In dat laatste geval is de coach een stimulator, in het eerste geval een motivator.
Zo zijn er voor de coach meerdere rollen weggelegd, de cliënt bepaalt grotendeels de rol die benodigd is voor een geslaagde coaching. De coach bepaalt samen met de cliënt of hij die rol goed kan vervullen.
Coaching in de natuur
Coaching in de natuur verbindt natuurlijke elementen met persoonlijke processen. Door het gestage wandelen ontstaat er ruimte in de geest en in de ziel waardoor inzichten makkelijker tot stand komen. De persoonlijke begeleiding in een natuurlijke omgeving biedt mensen rust en regelmaat en het is makkelijker op afstand te komen van het dagelijks handelen.
Ondertussen is het ook mogelijk stil te staan bij natuurlijke processen die in menselijke levens hun rol spelen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de seizoenen, bewolking, steile paden, stralende zonneschijn: elk leven kent zijn 'seizoenen' en elke levensfase heeft zijn eigen kenmerken. Dit herkennen en onderkennen dat dit normaal is in een mensenleven sterker nog, dat dit zelfs noodzakelijk is voor de individuele groei, werkt geruststellend.
Maakbaar leven
Wij leven in een tijd dat het normaal wordt verondersteld dat je het leven naar je hand zet. De eisen die de informatietechnologie aan ons stellen zijn veelomvattend en divers. Wij leven sneller, ontvangen meer informatie (ook ongewenste) en moeten maar zien hoe we daar goed mee om kunnen gaan.
Dat veel mensen ziek worden is niet zo verwonderlijk. Dat veel mensen moeite hebben goed te leven zonder in de problemen te raken is ook verklaarbaar. Het is drukker, wordt drukker, de verwachtingen zijn hoog, we snellen naar een toekomst die er op een bepaalde manier uitziet. Hoe blijven we trouw aan onze eigenheid? Hoe laten we ons inspireren, wie neemt de tijd voor uitwisseling op hart en zielsniveau?
Het is juist daarom dat er een grote vraag is naar coaching en begeleiding. Het is een verademing om een 1-op-1-gesprek te hebben met iemand die oprechte aandacht heeft, alleen voor jou, in alle rust en ruimte.
Hoe nu een juiste coach te kiezen?
Bij alle vragen om steun, stimulans, motivatie en begeleiding voor langere tijd is het van essentieel belang dat er tussen de coach en de cliënt een goed contact is. Dit contact is de basis waarop het vertrouwen geschoeid is.
Als de vertrouwensbasis is gelegd en de kwaliteiten van de coach worden gevraagd (waarin is hij gespecialiseerd), dan is er een gerede kans dat de begeleiding tot een positief einde leidt. Kennismaken is dan ook een belangrijk onderdeel voordat er sprake kan zijn van uitvoerende coachingswerkzaamheden.
Wat zijn nu de kenmerken van een goede coach?
Een goede coach kan goed luisteren, weet de juiste vragen te stellen (beter dan de juiste antwoorden te geven), kan meedenken vanuit de huid van de ander, is integer en objectief, is bewust van zichzelf en laat de ander in zijn waarde, is in staat aandachtig en geconcentreerd te zijn.
Er zijn nog meer kenmerken te noemen, maar die zijn ook weer afhankelijk van de vraag waarmee een cliënt komt. Een goede coach zegt niet vaak hoe het is, of moet zijn, maar laat de cliënt zijn eigen waarheden ontdekken.
Dan is er nog het punt van het contact. Het is hiervoor al even genoemd dat contact een essentiële voorwaarde is wanneer er gesproken wordt over een coachingssituatie. De coach en gecoachte willen voor elkaar gaan, en dat is geen vrijblijvende opdracht. Wanneer een coach begeleiding gevraagd wordt en hij zou dit tegen zijn zin in doen, dan kan er nauwelijks sprake zijn van optimaal resultaat.
Een goede coach verdiept zich in de cliënt en doet moeite. Het alleen achteroverleunen en de cliënt het werk laten doen wat in deze tijd opgeld doet, is te gemakkelijk. Een goede coach komt met ideeën, helpt aan adressen, zorgt voor contacten.
Dit contact is gebaseerd op verschillende gronden:
- Voel ik mij op mijn gemak
- Heb ik vertrouwen in zijn integriteit
- Snapt hij waar ik mee zit
- Durf ik mij kwetsbaar op te stellen
- Schat ik in dat hij mij kan helpen met mijn vragen
- Biedt hij mij de veiligheid die nodig is om mij te helpen
- Schat ik in dat ik verder met hem kom
- Heeft hij zelf het nodige meegemaakt
- Heeft hij voldoende kennis van zaken
Een goede coach zoeken is enerzijds je gevoel volgen en anderzijds je koppie gebruiken. Soms werken aanbevelingen van anderen ook goed. Tenslotte zijn dat weer mensen die jij vertrouwt en dus zullen zij jou een goed advies geven.
Aantal sessies
Bij een goed coachingstraject worden heldere afspraken gemaakt waaraan gewerkt gaat worden. Meestal worden deze afspraken vastgelegd in een contract, zodat ook achteraf te toetsen is waaraan er gewerkt is en of dit resultaat heeft gehad. Ook wordt een schatting gegeven van het aantal gesprekken dat de coach denkt nodig te hebben om samen met jou om het onderwerp aan te pakken.
In het algemeen zijn vijf sessies voldoende. Een sessie beslaat gemiddeld anderhalf uur. In het geval van een coachingswandeling wordt de reistijd daarbij opgeteld. Indien tussentijds blijkt dat de begrote tijd te krap is, dan maakt de coach in overleg met de cliënt een nieuwe afspraak.
Kosten
De tarieven van coaches variëren sterk en zijn afhankelijk van de specifieke vaardigheden en kennis en ook wat de gek ervoor geeft.
Het minimumtarief ligt rond de € 40 per uur en dit kan oplopen tot € 400 per uur. Deze bedragen zijn exclusief reiskosten en BTW.
Doorgaans zijn de kosten te vergoeden via de werkgever (toestemming dient dan wel vooraf gegeven te worden). Ook is het vaak mogelijk de kosten af te trekken voor de belasting.
|